ERTUĞRUL NEHRİ © 2010

Yüzüklerin Efendisi ve Tolkien Hakkında

2010-05-09T07:07:00.000-07:00

Yüzüklerin Efendisi Hakkında

Bugüne kadar hiçbir yazar beni Tolkien kadar, hiçbir film de Yüzüklerin Efendisi kadar etkilememiştir.

Filmin beni neden bu denli etkilediğine dair pek bir şey söylemeye gerek yok sanıyorum. Filmi izleyen hemen herkesin bu mükemmel kurgudan az yada çok etkilendiğini rahatlıkla söyleyebiliriz.

İngiliz Edebiyatının çok ama çok şey borçlu olduğu, onlarca dile çevrilmiş, J.R.R Tolkien’in ömrünü vakfettiği, devasa, mükemmel bir mitoloji; The Lord Of The Rings.

Aslında Yüzüklerin Efendisi Tolkien’in gençken oluşturduğu bambaşka dünyanın sadece bir kısmı. Onun yazdığı o kadar büyük ve etkileyici bir hikaye ki, koskoca Yüzüklerin Efendisi serisi bile bu hikayeyi oluşturan temellerden biri. Bunun daha Silmarillion’u var, Roverandom’u var Hobbit’i var, Bitmemiş Öyküler’i var, var da var yani. İşte bütün bunlar, Tolkien’in sonsuz hayal gücünün ve büyük yazma aşkının kanıtları.

İşte, beni ve birçok kişiyi etkileyen şeyler de bunlar. Tolkien’in hayatını kendi mitolojisine, dirayetle, kararlılıkla adamış olması, bizlere ne güzel bir azim örneği.

Tolkien’in hayatından ders alabileceğimiz çok nokta var gerçekten.

Tolkien, İngiltere’nin en büyük üniversitelerinden biri olan Oxford’da ünlü bir dil profesörüydü. 1937 yılında yayınladığı Yüzüklerin Efendisi serisine giriş niteliğindeki The Hobbit kitabı İngiliz okurlarını eleştirmenlerini bir nevi şok etmişti. Alışılmamış bir tarzda yazılmıştı. 50’sine yaklaşmış ünlü bir profesör nasıl olur da bir masal kitabı çıkarırdı? Bütün bunlar, ustalıkla yazılmış The Hobbit kitabına karşı geniş bir önyargı kitlesi oluşturmuştu.

Fakat Tolkien, bu olumsuz yaklaşımlara kulak asmayarak azimle “orta dünya”sını genişletmeye, yepyeni karakterler oluşturarak, Yüzüklerin Efendisi kitabına zemin oluşturmaya devam ediyordu. Çalışmaları sonuç verdi ve 1957 yılında kitabını bitirmiş oldu. Bu kitap The Hobbit’e karşı oluşan ön yargıları hafızalardan, asla geri gelmeyecek şekilde başarıyla sildi. Bu erdemli davranışı olmasaydı, birkaç eleştiriyle kendisini –Gogol gibi- perişan edip yazmasaydı, bu büyük mitoloji İngiliz ve Dünya Edebiyatındaki altın tahtında oturamayacaktı. Ve Edebiyat dünyasının fantastik yönü tamamen eksik kalacaktı şüphesiz. Şunu bilmeliyiz ki, Tolkien’e gerçekten çok şey borçluyuz.

Ertuğrul Nehri

Bir Yeniçerinin Gözünden Genç Osman'ın Ölümü

2010-04-15T09:27:00.000-07:00

“Bir şah-ı âli şan iken şah-ı cihana kıydılar,
Gayretli, genç bir aslan iken şah-ı cihana kıydılar.”
Hüseyin İbn-i Sefer

Lehistan seferinden dönüyorduk. Sonunda lehimize olan bir antlaşma(Hotin Antlaşması) imzalamış olsak da, Lehlere gereken dersi verememiştik. Eflak-Boğdan’ın iç işlerine karışıp, güzelim Hotin Kalesi’ni işgal etmek neymiş onlara gösterecektik, göstermeliydik. Ama olmadı. 8 Eylül’den 15 Eylül’e kadar dört kez hücum ettik Hotin’e. Dördünde de başarılı olamadık. Sina Çölünü, Şah İsmail’i, Bizans’ı, dize getiren bu ordu bir kaleyi alamıyordu. Sebep ortadaydı: İman yoktu…
Öyle ki, Davut Paşa Kışlası’ndan yola çıkmış Hotin’e gidiyorduk. Başımızda Padişahımız Genç Osman vardı. Az bir mesafe ilerlemiştik ki, o sırada bir güneş tutulması oldu. Bu olay yeniçerileri korkutmuştu. Osmanlı Devleti’nin bu güneş gibi kararmaya başladığını söyleyip, Hotin’e yapılacak seferin yapılmamasını istiyorlardı. Bu istek beni dehşete düşürmüştü. Zamanında dünyayı titreten bir orduyduk biz. Cihat ve Gaza bizim hayatımız anlamına geliyordu. Sefer fermanı okununca, titrerdik, heyecanlanırdık, sevinirdik.
Fakat şimdi öyle mi? Yeniçeri ocağı tamamen bozulmuştu. Yerine ticaretle uğraşan, parayı seven ve savaşmak istemeyen askerler kalmıştı. İyice eşkıyalaşan tipler olmuştu yeniçeriler. Hatta ‘İstanbul’da karışıklık çıksın da dükkânları yağmalayalım’ diyenler bile vardı. Lehistan seferinden önce asker sayımı yapıldı. Asker sayısı ortadaydı, 60.000. Fakat her ay 90.000 asker için maaş veriliyordu. Askerler maaş zabitlerini kandırıyor, iki üç sefer maaş alıyorlardı. Bunun adı hırsızlıktı ve bazı yeniçeriler artık hırsızlık dahi yapabilecek kadar adileşmişlerdi. Bu durum Padişah Genç Osman’ın askerlere olan güvenini tamamen bitirmişti.
Padişah Genç Osman bu başarısız Lehistan seferinden sonra çok cesur bir karar almıştı. Böyle disiplinsiz, düzensiz bir ordu ile daha fazla yapamayacağını biliyordu ve bu orduyu ortadan kaldırma kararı aldı. Bende bir yeniçeriydim, ama bu kadar beni çok üzmemişti. Ocağımın kaldırılmasından yanaydım. Devlet-i Âli böyle yenilgiler alıp, itibarını kaybedecekse biz neden vardık ki? Bunu bir yeniçeri arkadaşım bilseydi, beni gözünü kırpmadan öldürürdü.
Genç Osman Anadolu, Mısır ve Suriye'deki Türk, Arap ve Kürtlerden oluşacak yeni bir ordu kurmak istiyordu. Biraz zaman geçti ki, Sultan Genç Osman'ın Halep, Erzurum, Şam ve Mısır beylerbeylerine asker yazdırmak için gizli bir irade gönderdiği saraydaki adamları olan yeniçeriler tarafından öğrenildi.
İşte bu bardağı taşıran son damlaydı.
Bu sıralarda Sultan Genç Osman hacca gideceğini ilân etti. Daha önce hiçbir padişah hacca gitmemişti. Padişah’ın bu yeni âdetleri açıkçası herkesi kızdırmaya başlamıştı. Hacca giderken Mısır ve Suriye’den geçecekti elbet. Oradaki beylerle konuşup yeni ordusunu kurabilecekti.
Sipahiler ve Yeniçerilerin oluşturduğu bir heyet Padişah’ın karşısına geçip, O hacca gitmeden önce onu açıkça tehdit etti.
“Hacca gitmek istemişsin; gitmeyesin! Yeniçeri ve sipahi ocağını kaldırmak istemişsin; sakın ha bunu yapmayasın! Yeni bir ordu kurmak muradınmış; Halep’ten Şam’dan asker getireceğini duyduk; biz buna razı değiliz. Sarayında otur ve padişahlığını yap. Yoksa durum başka olur!”
Genç Osman’ı tahttan indirmekle tehdit ediyorlardı. Padişah korkusuz bir ifade ile yerinden fırladı. “Kimse beni kararımdan döndüremez. Siz isteseniz de istemeseniz de ben hacca gideceğim!” dedi.
Genç Osman fikrinde sonuna kadar kararlıydı. Hacca gidecekti. Hacca gitmesinin ardında bir çok planı vardı. Padişahın geçeceği güzergâh üzerindeki vilayetlerin beylerbeyleri haberdar edildi ve hazırlık yapmaları istendi. Sultan Genç Osman'ın yanında 500 yeniçeri olacak, geri kalan asker İstanbul'un korunması için İstanbul'da kalacaktı. Sadrazam, defterdar, nişancı, gedikliler, 40 müteferrika ve 40 divan kâtibi hac kafilesinde yer alıyordu.
Fakat çoğu şey onun aleyhine gelişiyordu.
Yeniçeriler Padişah yola çıkmadan bir gün önce Süleymaniye’de toplandılar. Etraf savaş alanı gibiydi. İstanbul halkı evlerine kapanmış, biz yeniçerilere hiddetle sövüyorlardı. Yeniçeriler, Genç Osman’ın indirilip, yerine sinir hastası amcası Şehzade Mustafa’nın geçmesini istiyorlardı.
Saray önünde toplanan kalabalık, önce dış, sonra da orta kapıyı zorladı. Sonunda saraya giren yeniçeriler bazı paşaları gördükleri yerde, acımasızca öldürdüler. İsyancıların kararları Genç Osman’ınki gibi kesindi. Sultan Osman tahttan indirilip, Mustafa Hanın padişahlığı resmen kabul edilecekti. Şeyhülislam Es’ad Efendi, Mustafa’nın sinir hastası olduğunu, Onun padişah olmasının şeriata aykırı olduğunu söylediyse de kimseye sözünü dinletemedi. Sonunda yeniçeriler adiliğin sınırlarını zorlayarak âlimlere de kılıç çektiler.
II. Mustafa, istemediği halde tekrar padişah olmuştu…
Devlet-i Âli bugünleri de mi görecekti? Şimdi anlıyordum, devletimiz gerçekten gün geçtikçe o güneş gibi kararıyordu.
Genç Osman için yapılacak pek bir şey kalmamıştı artık. Yeniçeri ocağını kaldırmak istemesi onu tahtından etmişti. Ama belli ki onu çok daha kötü şeyler bekliyordu. Yeniçeri Ocağına sığınıp, af dilese kurtulabilirdi. Ne de olsa yeniçeriler, kendilerine sığınanları şimdiye kadar hep korumuşlardı.
Padişah ölüm ile burun buruna olduğunu anlamıştı. Sağ kalan vezirlerinden birini aldı ve yaşlı gözlerle saraydan çıktı. Padişahlığın verdiği onuru bir kenara itip Yeniçeri Ağası Kara Ali’nin ayağına kadar gitti. Af, merhamet diledi. Kara Ali Padişah’ın yaşlı gözlerine içten, duygulu ve pişman bir ifade ile bakıyordu. Hiç beklenmedik bir şekilde, Padişah’ın eteğine sarıldı, “Affet bizi padişahım! Biz nasıl hesap vereceğiz?” dedi. “Sen ocağımıza sığındıysan seni korumak, farz idür.”
Bunu benden başka hiçbir yeniçeri görmemişti.
Kara Ali, padişahın söylediklerini gidip yeniçerilere duyurmak için sarayın bahçesine doğru yöneldi. “Yeniçeriler!” diye bağırdı. “Padişah diye seçtiğiniz Sultan Mustafa inşallah hayırlı olur ama Sultan Osman’ın da hakkı büyüktür. O şimdi size sığınmıştır. Gelin ocağımıza sığınmış olanı geri çevirmeyin.” dedi.
İşte o an korkudan iliklerime kadar titrediğim, çok çok kötü bir olay oldu.
Yeniçerilerden biri, “Sen de onun dostusun!” diye bağırdı. Kara Ali ne olduğunun farkına dahi varamadan bir yeniçeri hançerini onun göğsüne sapladı. Kara Ali böyle alçak bir şekilde, gıkını bile çıkaramadan ruhunu teslim etmişti.
Yeniçerilerin ileri gelenleri Orta Camide toplanmışlardı. Cuma salâsı bütün güzelliği ile okunuyordu, ama içim kan ağlıyordu. Daha 18 yaşında olan bir padişahtı o. Bu yaşında böyle acılarla karşılaşmıştı. Cuma salâsı okunurken bir anda ortalık karıştı. Genç Osman’ın öldürüldüğü haberi bir anda tüm yeniçeriler arasında yayıldı. Az sonra feryat sesleri, güzelim salâ sesinin duyulmasına engel oluyordu. Yeniçerilerin bazıları bağırıyordu.
“Sultan Mustafa tahtta kalsın ama Osman’a dokunulmasın. Onun kılına zarar getirmeyin!”
Ortalık iyice karışıyordu. Sultan Osman’ın bu hale gelmesinde en büyük role sahip kişi, Kara Davut Paşaydı. Cumadan sonra en güvendiği adamları olan cebeci başı ile kalender uğrusu denen zabite, Sultan Osman’ı Yedikule’ye götürerek boğmalarını acımaksızın emretti. Onun Yedikule’ye götürülüşünü seyretmek üzere yollara dökülen halk, o tarihe kadar görülmemiş bir kalabalığı teşkil ediyordu. Feryat sesleri de yükseliyordu, küfür sesleri de. Davut Paşanın emriyle oraya kadar gelen binlerce asker bir anda dağıldı. Daha sonra Davut Paşa, cebecibaşına ve kalender uğrusuna dönerek duygusuz bir biçimde şöyle dedi; "Yanınıza sekiz cellât alıp, Osman’ın işini bitirin. Yarına kalmasın."
Yapabilecek pek bir şey kalmamıştı artık. Yedikule’ye gelindiğinde vakit akşama yaklaşıyordu. Güneş yavaş yavaş İstanbul semalarından ayrılıyor, ayrılıyorken de mükemmel siluetini bırakıyordu geride.
Sultan Osman, günlerden beri perişan vaziyetteydi. Aç ve uykusuz olduğu halde, ölmemek için o canilere karşı koymaya karar vermişti. Cesareti had safhadaydı. Birkaç saattir kaldığı zindana birden on cellât girince, ölümün ona ne denli yaklaştığını pürüzsüz, temiz ve beyaz teninde hissetmişti. On cellâdın onu da bütün adiliği ve caniliğiyle o genç adama bir anda saldırdı. Fakat o 18 yaşındaki dalyan gibi delikanlı padişah onlara öyle bir müdafaa gösterdi ki, cellatlar Genç Osman’ı silahsız öldüremeyeceklerini anladılar. Kementten başka silah da kullanmak istemiyorlardı, kullanamazlardı. Çünkü hanedandan olanın kanı akıtılmazdı.
Buna rağmen, cellatlar ellerine baltaları alıp, Sultan’ın üstüne yürüdüler. Sultan bu şekilde karşı koyamayacağını çaresiz biliyordu. Ama yine de kendisini büyük ustalıkla koruyordu. Bu durum maalesef çok devam etmedi.
Elinde baltasıyla onu alt etmeye çalışan canilerden biri kendisini fark ettirmeden Genç padişahın arkasına geçti. Ona öyle kuvvetli bir darbe indirdi ki, Sultan Osman’ın tiz sesi o geniş zindanı tamamen kaplamıştı. Sultan’ın omzu fena şekilde yaralanmıştı ve biteviye kanıyordu. Bu durumu fırsat bilen lanet cebeci başı kemendi Osman Han’ın boynuna geçirdi ve yere düşürdü.
Yere düştüğünde acı bir feryat koptu zindan koridorlarında. O feryat hiç çıkmadı aklımdan, çıkmayacak da. 18 yaşındaydı daha. Hiç acımadılar ona, merhamet etmediler. O güneş yüzlü, heybetli, yüksek himmet sahibi, bahadır padişah böyle kötü bir ölümü hak ediyor muydu?
Allah taksiratını affetsin…

Atinalı Bir Gencin Gözünden Sokrates'in Ölümü

2010-04-10T22:10:00.000-07:00

“Kâinatta tesadüfe, tesadüf edilmez.”
Sokrates

Atina hiç olmadığı kadar sevimsizdi bugün. Devlet tanrılarına sadakatsizlik ve gençleri zararlı yollara sürüklemek suçu ile ilginç adam Sokrates yargılanacaktı. Ölüm cezası istemiyle yargılanacak kadar ağır bir suçu yoktu. Bütün bunların sorumlularını tüm Atina biliyordu; Anytos, Melotos ve Lykon… Sokrates’i çekemiyorlardı. Onun dinden çıktığını savunuyorlardı. Fakat Sokrates din kurallarının hepsini eksiksiz olarak üçünden daha iyi uyguluyordu. Bunu asla kanıtlayamazlardı.
Evet, bir kesim Atinalı ondan nefret ediyordu. Felsefeden başka işi yoktu. Edebî olarak çok zengin bir dönemde, O hiçbir şey yazmamıştı. Yeri geldiğinde neşeli şakacı biri haline geliyordu. Birileri ile tartıştığında verdiği cevaplar, tartıştığı kişinin ondan nefret etmesine sebep oluyordu. Öyle cevaplar veriyordu ki, karşıdaki adam cevap karşısında ağzını dahi açamıyordu. Adam, en sonunda Sokrates’in bulunduğu yeri hırsla kalkıp terk ediyordu.
Sokrates böyle bir adamdı. Gençliği zehirlemekle suçlanıyordu ama gençlik ona gün geçtikçe daha da bağlanıyordu. Öyle ki, bazı gençler ona olan bağlılıklarını, onu taklit ederek gösteriyorlardı. Onun gibi yalın ayak yürüyor, yıkanmıyorlardı. Sokrates gibi açlık çekiyorlardı. Bu adam Atina gençlerini öylesine etkilemişti ki, ona böylesi iftiralar yöneltildiğinde gençler bu üç adamı öldürmeye dahi kalkışmışlardı.
Mahkeme salonu Atinalı insanlarla doluydu. Sokrates az sonra hakimlerin karşısına getirildi. İçeri getirildiğinde birkaç kişi haricinde salondaki herkes saygı ile ayağı kalktı. Onu yaklaşık beş yüz kişilik büyük bir jüri dinleyecekti. Sokrates kendisine savunmanı yap denildiğinde dik başlı, korkusuz bir ifade ile savunmasını yaptı.
İlk önce kendisini suçlayanların iki çeşit olduğunu söyledi. “Biri yıllardan beri aleyhime dedikodular ve propagandalar yapanlar, diğeri ise şimdi beni devletin tanrılarına inanmamakla ve gençleri yanlış yollara sürüklemekle suçlayan Anytos, Melotos, Lykon ve arkadaşlarıdır…”
Bu üç adam ve arkadaşları yıllardan beri durmadan Sokrates aleyhine çeşitli yalanlar yayarak herkesin kulağını doldurmuşlardı. Onu yeraltında ve gökyüzünde olup biten şeylere karışmakla, eğriyi doğru gibi göstermekle ve bunları başkalarına para karşılığında öğretmekle suçlamışlardı. Hâlbuki Sokrates fakir bir adamdı. Çok az yemek yerdi. Bilgiyi başkalarına para karşılığında satacak kadar adi bir adam asla değildi. Mahkeme devam ederken Sokrates öteden beri kendisine yöneltilen bu iftiraları birer birer ele alarak başarıyla çürüttü.
Onu mahkemeye getiren Meletos’tu. Meletos ile büyük bir tartışma içine girdiler. Meletos yalan üstüne yalan söylüyor, Hâkimlerin gözünde Sokrates’i sapkın, deli biri olarak göstermek istiyordu. Fakat bu hiçte kolay değildi. Sokrates onun söylediği her şeyin birbirini tutmayan saçmalıklardan ibaret olduğunu delilleriyle gösterdi. Meletos kızarık bir yüz ile yerine geçti. Ve mahkeme boyunca oradan bir daha kalkamadı.
Sokrates mahkeme boyunca ısrarla üstüne aldığı filozofluk ödevini yapmaktan niçin yılmadığını ve bundan sonra da yılmadan devam buna devam etmekten niçin vazgeçmeyeceğini anlattı. Öyle güzel, öyle kendinden emin anlattı ki, Atinalılar filozofluğa gayriihtiyarî ısınmışlardı. Şöyle diyordu, “Sadece bir iyi vardır, bilgi; sadece bir kötü vardır, cehalet. Durum böyle iken ben filozofluk ödevimi nasıl yapmam?” Bir ara bütün salonu hafif bir tebessümle güldüren bir şey söyledi. “Ne pahasına olursa olsun, evlenin. Karınız iyi çıkarsa mutlu olursunuz, yok fena çıkarsa o zaman da filozof olursunuz.”
Zaman çok çabuk geçti. Sokrates üç saat boyunca savunmasını yapmıştı. Ve kendisini çok iyi savunmuştu. Yargıçlar sanığın suçlu olup olmadığına karar vermek için çekildiler. Beş yüz kişilik yargıç heyetinin sözcüsü oybirliğinin sağlanamadığını söyledi.
Çok geçmemişti ki, içeri giden yargıçların sözcüsü tekrar gelerek kararı açıkladı.
Sokrates 30 gün içinde idam edilecekti.
Hiçte adil olmayan bu karar bütün salonu içinden çıkılması zor bir buhran havasına soktu. Ağlayanların, yargıçlara küfredenlerin, Meletos ve arkadaşlarına saldırmak isteyenlerin sesleri mahkeme salonunu doldurmuştu. Yargıç sözcüsü kararı çok üzgün bir ifade ile açıklamış, kendi tarafını da istemeden belli etmişti. Bütün salon yavaş yavaş durulduğunda gözler sanık Sokrates’e çevriliydi. Herkes ağlamaklı, çökmüş, üzgün bir adam bekliyorken, soğukkanlı korkusuz bir adamla karşılaşmıştı. Karara itiraz bile etmedi. Etseydi belki tekrar yargılanabilir, çok daha farklı bir sonuca varabilirdi. Kararı şöyle yorumladı:
“Atinalılar, Sokrates’i öldürmekle, şehrinizin bir bilgini öldürmekle kınanmasından başka bir kârınız olmayacaktır. Hakikatte ben hiçbir şey bilmiyor olmama rağmen onlar beni âlim sanıyorlar. Hâlbuki biraz daha sabretmiş olsaydınız istediğiniz doğal olarak gerçekleşecekti. Çünkü görüyorsunuz yaşım çok ilerledi. Ölüm artık bana çok yaklaştı.
Ey beni mahkûm edenler! Size bir kehanetimi söylemek istiyorum. Şu an ben öyle bir durumda bulunuyorum ki böyle nazik anlarda insanlar bir nevi keramete erişirler. Ben de bu ruh haliyle size haber vereyim ki hemen ölümümü müteakip siz de büyük bir cezaya çarptırılacaksınız. Beni öldürmekle size hesap soranlardan kurtulacağınızı zannediyorsunuz. Fakat inanınız bu tahmininizin tam tersi olacak. Evet, bunda hiç tereddüt etmeyiniz.”

Sonra bize taraf dönerek şöyle dedi:

“Şimdiye kadar size karşı koyacakları ben zor zapt ettim. Bunları karşınızda bulacaksınız ve bunlar sizi şiddetle suçlayacaklardır. Bunlar daha genç olduklarından sizi daha çok yıpratacaklardır. Atinalılar, insanları öldürmekle, kötü hayatınızın kınanmasından kurtulacağınızı umuyorsanız, aldanıyorsunuz. Bu, makul bir kurtuluş çaresi değil. En kolay ve en asil yol, başkalarını atıl vaziyete düşürmek değil kendinizi yükseltmektir. İşte buradan ayrılmadan size söyleyeceğim kehanet budur.”

Sonra ölümle ilgili birkaç söz söyledi. Dostlarına teşekkür etti. Filozofluğu araştırmayı öteki dünyada da devam ettireceğini söyleyerek ne kadar kararlı biri olduğunu gösterdi. Son otuz gününü yaşamaya giderken, şunları söyledi:

“Artık ayrılmak zamanı geldi Atinalılar. Ben ölüme gidiyorum, siz de yaşamaya. Bunlardan hangisi daha iyi bunu ancak Tanrı bilir.”

Aradan günler geçmişti ve Sokrates bu günlerini dostlarıyla sohbet ederek geçiriyordu. Dostlarından birisi ona kaçma teklif ettiyse de o devletin kanunlarına uymak gerektiğini ileri sürerek bu teklifi reddetti. Son gün akşama kadar sakin bir fikir havası içinde geçmişti. Ertesi gün Sokrates zindana götürüldü. Zindandaki döşeğe oturuşuyla ölümden korkmayan bir tavır sergiliyordu. Ortam inanılmaz duygu yüklüydü. Sokrates’in en yakın arkadaşı Kriton onun sol bacağını avutucu bir şekilde kavramıştı. Yüzünde O’nu hapisten çıkarmaya ne kadar uğraştıysa da çıkaramamanın verdiği üzüntü görülüyordu.
Sol tarafta ellerini kucağında birleştirmiş ve başını öne eğerek çok sevdiği ve saygı duyduğu hocasının adaletsizce cezalandırılması karşısında elinden bir şey gelmediği için üzüntü duyan adam ise Aristokles(Platon)ti. Öğrencileri ağlıyordu. Zerre kadar korku taşımayan, insanların en iyisi, en bilgini ve en doğrusu ölüme gidiyordu. Kriton vaktin geldiğini anlamış olacak ki, yanında bulunan köleye işaret etti. Köle dışarı çıktı ve birazdan zehri verecek olan adamla içeri girdi. Zehri veren adam görevini yapmak zorunda olan fakat bundan utanç duyan bir ifade ile Sokrates’e ne yapması gerektiğini söyledi. Sokrates Kadehi eline alır almaz irkilmeden, tiksinmeden son damlasına kadar içti. Bacakları ağırlaşıncaya kadar dolaştı, sonra adamın dediği gibi arkası üzeri uzanıp yattı. Zehri veren adam eliyle ayaklarını ve bacaklarını birkaç defa yokladı. Vücudu soğumuş ve katılaşmıştı. Karından aşağısı çoktan soğumuştu ki Sokrates örttüğü yüzünü açtı ve şu son sözleri söyledi:
“Kriton, Askulepios’a bir horoz borçluyum, borcumu ödemeyi unutmazsın değil mi?” dedi.
Kriton, “Peki öderim, başka bir diyeceğin yok mu?” dedi; fakat yanıt gelmedi. Biraz sonra bir kıpırdanma ve silkinme oldu. Kriton Sokrates’in ağzını ve gözlerini ağlayarak kapadı…

ERTUĞRUL NEHRİ

Türkiye'de Kürt Olmak

2010-01-31T07:26:00.000-08:00

“Biz sizi tanışıp kaynaşasınız diye kabilelere ve kavimlere ayırdık.” (Hucurat 13)
Bir ülkede birden fazla millet bir arada yaşıyabilir.
Tıpkı Osmanlı Devletindeki gibi…
Osmanlı Devleti, üç kıtaya yayılan o geniş alanında 10’dan fazla milleti barındırıyordu.
Sırplar, Yunanlar, Çerkezler, Çeçenler, Araplar, Lazlar, Kürtler, Arnavutlar…
Bu saydıklarım yüz yıllar boyunca dil-din-ırk demeden birbirleriyle gayet iyi geçiniyorlardı.
Başlarında adil, hoşgörülü insanlar vardı.
Birbirlerine kendilerini kanıtlamaya çalışmıyorlardı.
Milliyetçi değillerdi. Kendi ırklarını üstün görüp diğerlerini hiçe saymıyorlardı.
Günümüz Türkiye’sinde de Anadolu topraklarında birden fazla millet barınıyor. Osmanlıdaki kadar olmasa da…
Kürtler(!), Lazlar, Çerkezler, Araplar, Çeçenler…Peki bu milletler eskisi kadar iyi geçinebiliyorlar mı?
Hayır.
Biri diğerine kendisini kanıtlamaya çalışıyor çünkü.
Biri diğerini hiçe sayıyor çünkü.
Biri diğerinin eğitim almasını istemiyor çünkü.
Osmanlı Devletinde barınan milletlerin başında adil, hoşgörülü insanlar vardı.
Şimdi de var.
Adaleti, barışı isteyenler olduğu gibi, istemeyenler de var.
10 Milyon insanı cennet vatanın en verimsiz yerine sürüp, eğitimine, diline önem vermeyenler, şimdi onların hak arayışlarını çirkince izliyorlar.
Ahmet Altan “Bir ülkedeki iki millet birbirlerine kendilerini kanıtlamaya çalışıyorsa, O ülke bölünür.” der.
Şimdi de bizim sözde milliyetçilerimiz, Kürt halkına kendilerini kanıtlamaya çalışıyor.
Eğer onlar 10 Milyon insanı, insandan saymamaya devam ederlerse, onlar da bizi insandan saymaz.
Birbirinden nefret eden iki millet.
Bunun sonucu savaştır.
Savaş bir ülkeyi geriye götürür, gelişmesini engeller, zarar verir.
PKK Terör örgütünün ülkemize verdiği zararları saymaya bu yazı yetmez.
Eğer Kürtleri, dışlarsan, kendinden saymazsan, eğitmezsen, onlarda kendilerine “soysuz”un birini lider yapıp dağa çıkarlar.
Kürtler ve Türkler barış içinde yaşayabilir.
Dağdaki kandırılmış insanlar, topluma kazandırılabilir.
Eğer, kanıtlama çabası yok olursa…
Eğer, dışlama olmazsa…
Eğer, eşitlik olursa…

ERTUĞRUL NEHRİ

Kırım Kan Ağlıyor Hakkında

2010-01-31T07:15:00.000-08:00

Yavuz Bahadıroğlu’nun rahatlıkla hayran kalabileceğiniz mükemmel bir şaheseri:

'KIRIM KAN AĞLIYOR.’

Fatih Sultan Mehmed’in Kırım’ı fethetmesiyle oraya yerleşen Türklerin, İkinci Dünya Savaşında birbirine düşman iki akımın mücadelesine, ortada kalmaları Yavuz Bahadıroğlu’nun usta anlatımıyla birleşince, harikulade bir eser çıkıyor ortaya.

Faşizm ve Komünizmin iğrenç yüzü, Kırım’ın o tatlı başkenti Akmescit’i karanlığa gömüyor.
Zorbalıkla… Silahla… ve ÖLÜMLE…

Akmescit Almanlardan çok fazla çekmiyor fakat Komünizm onu büsbütün yıpratıyor. Kendisinde barınan binlerce Türk NKVD tarafından katlediliyor yahut sürülüyor.
Kitabın mükemmel baş kahramanları var.

Nikolay, Ahmed Cahid, Melikov, Katya, Cafer ve Hoca Salih…

Alegorik bir roman olmasa da, kitaptaki başkahramanlar bir çok şeyi temsil ediyor.
Nikolay’dan başlayalım. Sevdiği için koca Kızılordu’yu karşısına alıyor. Bahadıroğlu aşkı onunla taçlandırıyor. Tam bir kara sevda örneği.

Ahmed Cahid ise vatanı için, milleti için faşizm ve komünizme karşı duran bir avukat. Akmescit’i örgütlüyor. Kırım’ın Atatürk’ü niteliğindeki bu kahraman şahane bir milliyetçilik timsali.

Melikov’da tıpkı Ahmed Cahid gibi milliyetçi. Komünizm’den nefret ediyor. Fakat buna kendisini inandıramıyor. Çünkü o bir Kızılordu astsubayı.

Katya ise namuslu, saf bir Rus kızı. Nikolay ile birbirlerini seviyorlar. Namusu için Kızılordu Teğmeni Rubin’i öldürebiliyor. Kurşuna dizileceğini bile bile… Fakat aşkı Nikolay yetişiyor ve onu kurtarıyor. Namus kavramı ancak bu kadar güzel anlatılabilirdi.

Cafer’de köyü Dursunbeyli için her şeyi göze alabilen yiğit bir genç. Vatan sevgisinin kitaptaki sembolü.

Hoca Salih, Dursunbeyli Köyü’nün imamı, bilirkişisi. Bahadıroğlu onun ölümünü öylesine ustalıkla ve dramatik bir şekilde anlatıyor ki, ağlamamak gerçekten elde değil. Kızılordu onu kendi safına geçirmeye çalışıyor. Fakat doğal olarak bir Türk gibi o bunu kabul etmiyor. İşkenceler görüyor. İnanılmaz acılar çekiyor. Ama davasını satmıyor. Kitabın adam gibi adamlarından biri.

Belki unuttuğum birkaç kahraman daha vardır. Maruz görün.

Okuduğum en etkileyici romanlardan olan ‘KIRIM KAN AĞLIYOR’ kesinlikle okunması gereken tarihi romanlardan. Şiddetle öneririm.

Ertuğrul Nehri

Aşk Hakkında

2010-01-21T00:42:00.000-08:00

Aşk..
2009 yılının en çok okunan, en çok beğenilen kitabı. İki yüz elli’ye yakın baskı yaptı ve yazar Elif Şafak’ın hayatında dönüm noktası denebilecek bir etki yarattı. Türk Edebiyatı, yepyeni evrensel bir klasiğe kavuştu. Okuyanda tatlı bir etki bırakıyor, tavsiyelerle elden ele dolaşıyor.
İlk önce ufak tefek şirin boyutu ve dikkat çeken pembe kapağıyla okura gösteriyor kendisini kitap. Bağırıyor sanki, ‘tam senlik bir kitabım’ diye. Okur arka kapağına bakıyor, okuyor, etkileniyor ve 20 lira verip alıyor…
Ve başlıyor okumaya…
Aşk, okuduğum ilk Elif Şafak romanı. Kitap içinde kitap usülünde de okuduğum ilk roman. Karakterleriyle, diliyle, kural ve gizemleriyle verdiği mesajlarla müthiş bir eser.
Kitabı okurken bazen, Tüm Anadolu’nun hürmet ettiği, elini öpmek için sıraya girdiği büyük bir alim oluveriyorsunuz, bazen de meyhaneden çıkmayan zavallı bir sarhoş.
Elif Şafak karakterleri o kadar iyi yazmış, o kadar iyi tanıtmış ki, onların yerinde hissediyorsunuz kendinizi. Kimya Hatun’un çektiği acıları okuyup Şems’e küfrettiğiniz de oluyor, Rumi’yle olan aşk derecesindeki dostluklarını okuyup Şemsi’i sevdiğiniz de oluyor.
Kitap, birbirinden güzel ve akıcı iki hikâyeyi anlatıyor. İki hikâyeden ziyade iki farklı aşkı anlatıyor. Biri Amerikalı Ella ile Zahara arasında beşerî aşk, öteki de Mevlana ile Şems-i Tebrizî arasındaki ilahî aşk. Fakat bu iki aşk arasında o kadar derin bağlar var ki. Bu yönüyle de tam bir başarı örneği.
Aşk’ın diline gelince… Çok ağır olmasada sade sayılmayacak akıcı bir dile sahip kitap. Dediğim gibi dili o kadar içine alıyor ki insanı, Mutaassıp bir adam da oluveriyorsunuz, Amerikalı bir kadın da. Arapça ifadeler, kelime hazinenizi zenginleştiriyor. Ufkunuz hiç olmadığı kadar genişliyor.
Kitapla ilgili bir hususa değinmeden geçemeyeceğim. Türk insanının en önemli sorunlarından biri, önyargı. Aşk, kapağı pembe olduğundan dolayı ‘okumam ben bu kitabı, romatik kitap okur mu erkek adam!’ diyen arkadaşlarım oldu. Ayrıca, ‘Ermeni soykırımını benimseyen kadının kitabını okumam ben!’ diyenler de var. Gerçek Mutaassıplar olarak nitelendiriyorum onları. Önyargının zirveleştiği bir ülkede yaşıyoruz. Allah sonumuzu hayretsin.
Aşk kitabının İngilizce baskısının adı ‘Aşkın Kurk Kuralı’. Bu Kırk Kural, kitaba hak ettiği değeri vermek için yetiyor. Kuralların birinde mutlaka kendinizden bir şey buluyorsunuz. Samimi, tatlı geliyor kitap.
Aşk, bittiğinde hüzünleniyor, baştan okumak istiyorsunuz. Biraz daha devam etseydi keşke diye üzülüyorsunuz. Son olarak unutamayacağınız samimi bir etki kalıyor üstünüzde. Mevlana’ya Şems’e Sultan Veled’e, Kimya Hatun’a olan ilginiz artıyor. Teşekkür ediyor yeni kitabını bekliyorsunuz Elif Şafak’ın.
Şems’in kırk kuralından birini vererek bitiriyorum yazımı. Okumayanlara tavsiye ile… Vesselam.
“16. kural: Kusursuzdur ya Allah, onu sevmek kolaydır. Zor olan hatasıyla sevabıyla fani insanları sevmektir. Unutma ki kişi bir şeyi ancak sevdiği ölçüde belebilir. Demek ki hakikaten kucaklamadan ötekini, Yaradan’dan ötürü yaratılanı sevmeden, ne layıkıyla bilebilir , ne layıkıyla sevebilirsin.”

Ertuğrul Nehri

Gerçek Laiklik

2010-01-17T02:43:00.000-08:00

Laiklik dediğimiz kavram, Fransa'da aşırı çalkantılı bir dönemde, tüm dünyayı sarsan bir ihtilal sonucu doğmuştur.

Fransa dahil tüm Katolik camiasının Kilise'den çektiği bir dönemde ortaya çıktı Laiklik!

Peki Kilise ne yaptı da Katolikleri kendinden bu kadar soğuttu?

İhtilale yol açtı ve yeni bir mezhebin doğmasını önleyemedi?

İhtilalden önce kilisenin en fazla kral kadar yetkisi vardı.Papa dilediği gibi hareket ediyordu. Papanın isteğiyle tüm Katolikler toplanıp bir ordu dahi oluşturabilirlerdi. Bir papaz saçma bir bahane gösterip birini giyotine itebilirdi.

Kralın aldığı vergi dışında bir de kilisenin aldığı vergi vardı.

Kısacası Katolik halkın emdiği süt burunlarından geliyordu.

Katolik olduğuna lanet okuyanlardan birisi de Martin Luther King'di.

İhtilal'de önder oldu ve Protestanlık mezhebini ortaya çıkardı.

Din ve vicdan özgürlüğü isteyen insanların istediği birşeydi laiklik!

Günümüzde laikliğin, devlet ilkesi olarak algılanmadığı tek ülkeyiz. Laiklik yalnızca bizim ülkemizde kişiler ve devlet için geçerli.

Bir kişi laik olamaz bence.

Çünkü laiklik devlet için geçerli bir olgudur.

Laikliğin büyük uğraşlar sonucu doğduğu Fransa'ya bakalım...Yaklaşık yüzde onbeşi müslüman olan bir ülke. İnsanların; ne DİNİNE ne ırkına ne kıyafetine ne de diline bakıyorlar. Ne olursan ol yine de gel diyorlar insanlarına. Bizim atamız olan Mevlanayı bizden çok daha iyi biliyorlar. Başörtüsü yasağı diye birşey yok yani!

Gelişmekte olan laik Türkiye'ye bakalım şimdi de...Yüzde doksandokuzu müslüman bir ülke.Peki laikliğin doğduğu Fransa'daki gibi insanlar özgür mü?

Hayır. Bizim sözde laiklerimiz, Başörtülü olma, Kur'an okuma, İmam Hatip'e gitme de ne olursan ol diyorlar!

Sonradan Atatürk'ü bahane ederek laikliği ortaya koyuyorlar. Martin Luther'in, Atatürk'ün, laiklik için kan vermiş Fransızların kemiklerini sızlatıyorlar.

"Türk milleti daha dindar olmalıdır, yani bütün sadeliği ile dindar olmalıdır demek istiyorum. Dinime, bizzat hakikate nasıl inanıyorsam, bunada öyle inanıyorum." demişti Atatürk.

Laiklik dinsizlik değildir.

İslama gölge düşürmek isteyenlerin benimsediği düşünce de olamaz.

İnsanlara din ve vicdan özgürlüğü tanır.

Din ve devlet işleri başörtüsü ile kaynaşmaz. Fransadaki gibi!Laiklik başörtüsüne karşı çıkmaz. Çıkmamalıdır.Üniversitedeki kızların başörtü özgürlüğü, gelişen ülkemize bir zarar vermez.

Aksine, sorunlardan biri ortadan kaldırılmış olur.

Sorun giderilirse ülkedeki huzurdan onlarda yararlanırlar!Bırakın bu saçma inadı. Ülke huzurunu birazda siz düşünün. Birazda siz birşeyler yapın.

Ertuğrul Nehri

Anne Sevdası

2010-01-17T02:36:00.000-08:00

Babamın anlattığı bir hikayeyi kaleme alıp sizlerle paylaşmak istedim. Anlattığında çok etkilenmiştim. İsimleri mekanları değiştirmedim. Beğenmeniz umuduyla. İyi okumalar… :)

"Sonbahar, nedense hep hüznü çağrıştırır. Hazan mevsimi sanki hüzün mevsimi olur."

Ta ortaokul yıllarından bir arkadaşımı görünce onun beni ismimle tanıdığına doğrusu çok şaşırmıştım. Çünkü onunla birinci sınıftan beri ayrı sıralarda oturmuştuk. Zaten sonradan sınıflarımızda ayrılmıştı. Öyle hatırı sayılır bir dostluğumuz yoktu yani. Tesadüfen buluşmuştuk. Özür dileyerek isminin Yasin olduğunu öğrendim. Biraz muhabbetten sonra Yasin, sanki yeni bir dostluk temeli atacakmışçasına beni evine davet etti. Ev ana yola yakındı ve yüksekçe bir yere kuruluydu. Ön tarafta, mütevazı bir bahçe ve sırf ağaç sevgisinden dikilen çeşitli ağaçlar vardı. Yasin’in “Memduh, bahçede mi evde mi oturalım?” sorusuna “Bahçede daha iyi olur.” yanıtını verince koşar adımlarla sandalye getirdi, oturduk. Daha ikimizde genç sayılırdık ama eski günleri yad etmek için bir araya gelen iki dost gibi konuşmaya başladık…

Bahçenin öbür köşesinde oynayan çocukların keyfine diyecek yoktu. Ancak bir çocuk vardı ki bir heykel sessizliği ile çocukları izliyordu. Yasin’e baktım kızın durumunu soracaktım vazgeçtim tekrar kızı izlemeye devam ettim. Kız bu kez uzaklara bakıyordu. O manidar bakışlarına ben de eşlik ettim. Yüzünde öylesine mutsuz öylesine umutsuz bir ifade vardı ki…

Arkadaşım Yasin’in dikkatini hemen çekmiş olmalıyım ki ben sormadan o kızın durumunu izah etmeye başladı.
“Bu çocuk benim kızkardeşim. Annem sizlere ömür altı ay filan oldu öleli. Bu kardeşim Selvi… Annemin vefatından bu yana hep böyle. Çocuklarla oynamaz, gülmez, hep böyle ufuklara bakarak, kendisine işkence ederek geçirir günlerini. Annemin geleceğini sanıyor. Öldüğünden beri orda oturur annemi bekler.” Sözünü bitirince biraz duygulanmıştı Yasin. Ben teşekkür manasında başımı eğdim.
Çocuklar etrafında oynarken, bütün çocukların onun o ruh halini, hüznünü, acısını, umudunu biliyormuşçasına güzel ve nazik davranmaları, insanı rahatça ağlatabilecek bir manzaraydı. Selvi’ye bir kraliçe gibi davranıyorlardı. Bir ara Selvi çocuklardan birine su getirmesini söyledi. Selvi’nin isteğini duyan çocuk hemen koştu suyu getirdi ve güzel bir edayla Selvi’ye verdi.
Ben artık Selvi’yi seyretmeye başlamıştım. Onu iyice tanımak arzusu doğdu içime. Yasin’den rica ettim beni kırmadı ve yanına gittik.
Ona “Merhaba Selvi, nasılsın canım?” dedim. “Sağolun abi” diye yanıt verdi. Bu cevabı zoraki verdiği çok belliydi. Zira gözü hep ıraklardaydı. On-Onbir yaşlarındaki bir çocuk nasıl olmuş ta bu kadar ‘oyundan, çocuklardan, çevreden, babadan, yemeden, içmeden, ayrılıkların, acıların, hüzünlerin dünyasından’ nasıl kavramışta, yüz çevirmişti. Aklım almıyordu.
Daha fazla konuşturmadım. Selvi kalktı, bahçede biraz dolaştı ve tekrar oturdu. Gözlerini tekrar ufuklara dikmişti. Yine annesini bekliyordu.
Yasin’e sordum. “Ya hu Yasin bu çocuk altı aydır hiç mi unutmamış annesini?” Yasin buruk bir edayla cevap verdi. “Belki unuturdu, ama annem öldükten sadece bir ay sonra babam evlendi. Yeni annemiz Selvi’ye gayet güzel de davranıyordu. Ama kızcağız bir türlü alışamadı bu kadına.”
Sözünü bitirdikten bir yarım saat daha sohbet ettik. Sonra ben Yasin’e teşekkürler ederek ordan ayrıldım. Yasin’i çok sevmiştim. Oldukça ağırbaşlı, misafirperver, kültürlü, bilgili, okuyan biriydi. Ama Selvi’nin bir daha hiç unutamayacağım o ‘Anne Sevdası’ beni öylesine etkilemiş öylesine sarsmıştı ki, küçük Selvi’nin küçük kalbinde sevgi okyanuslarının gizlendiğini hissettim ve ben de o okyanusta olmak istedim.

Aradan çok geçmemişti. Yasin’le tekrar karşılaştık. Keder atmosferinin içinde çırpınır gibiydi. “Hayırdır ne oldu kardeş?” diye sordum. Yanıt hemen geldi. “Selvi…” dedi. Bende ona Selvi’yi soracaktım. Hemen devam etmesini söyledim. “Selvi annesine uçtu.” dedi.
Duyunca karmaşık bir ruh hali büründü üzerime. O tatlı, şirin kız daha 11 yaşındayken ölmüştü. Üzülüyordum. Annesini o kadar büyük bir özlemle o kadar büyük bir umutla bekliyordu ki. Ve sonunda ona kavuştu. Seviniyordum.
Yasin’le o günden sonra pek görüşmedik. Onu ve küçük kardeşi Selvi’yi hiç unutmayacaktım. Böylesine büyük bir anne sevdası küçücük bir çocuğun küçük kalbine nasıl da sığmıştı anlamıyordum.
Victor Hugo’nun bu hikayeyi özetleyen harika sözü ile bitiriyorum.
“Annesini kaybeden bir çocuk için her gün ilk gündür; bu ıstırap ihtiyarlamaz.”

Ertuğrul Nehri

Alacakaranlık

2009-08-03T03:02:00.000-07:00

Alacakaranlık…

Yazım tüm seriyi kapsamıyor. Sadece ilk kitap olan Twilight ile ilgili yazıyorum. Beğenmeniz umuduyla! :)

Son zamanlarda bir çılgınlık halinde bütün dünyayı sarmış olan bilhassa ülkemizde de hayranları gün geçtikçe artan serinin ilk kitabı Alacakaranlık. Uzun yıllardır çeşitli romanlara, şarkılara, filmlere ve efsanelere konu olmuş bir olgu üzerine, (gayet ustaca bir şekilde) yazılmış: Vampirlik…

Bugüne kadar; soğuk ve beyaz tenli, ölümsüz, kan ile beslenen, ve hızlı hareket eden Vampirler ile ilgili binlerce roman yazıldı. Ve aynı oranda filmde yapıldı. Fakat, Stephenie Meyer’in Alacakaranlık’ı Vampirlere eski popülerliğini kazandırdı. Bu öyle bir popülerlikti ki, artık vampirlerden asla korkulmuyor, tam aksine vampirlere karşı inanılmaz bir sevgi oluşuyordu. Alacakaranlık dediğinizde kendini "Edwaaaaard! Ahh.. Edwaaarrdd!! Isır beni vampirim!!" diye haykırarak kendini yerlere atmayan kız bulabilirseniz, oldukça şanslı sayılırsınız. :)

Peki Stephenie Meyer ne yaptı da Alacakaranlık’ı bu kadar tuttu? Ne yaptı da insanlar içlerinde Vampirlere karşı bir sevgi beslemeye başladı?

Şöyle ki;

Stephenie Meyer alışılmışın dışında vampirleri vahşi yaratık olarak değil de romantik, sevebilen ve sevilebilen bir yaratık olarak gösteriyor. Vampir edebiyatının üstadlarından Anne Rice romanlarında ki, dehşetli yaratıklar bu kitapta hiç nasibini alamamış görünüyor. Meyer, vampirlerin o vahşi ve kanlı dünyasından çok, aşk romanlarındaki tozpembe atmosferinden bahsediyor. Kitapta vahşetten çok romantizm yer alıyor. Bu da, eserin gençler arasındaki popülerliğinin nedeni elbette.

Kitapta anlatılan aşka hayran kalmamak elde değil. Böyle bir aşk yaşamayı elbette çok istiyorsunuz. Hele ki kendinizden bir şeyler bularak okuyorsanız çok samimi geliyor hikaye. Meyer gerçekten çok büyük bir iş başarmış. 39 Dile çevrilmesi, satış rekorları kırması, baskı üstüne baskı yapması ve özellikle kitap okumayı boş iş olarak gören gençlere okuma aşkı aşılaması bunun büyük kanıtı!

Kitabın edebi diline gelelim. Bir çok kişi Alacakanlık için çok sade dili var, cümleler çok kısa, ayrıntıya girilmemiş gibi yorumlar yapıyor. Stephenie Meyer sanki kitabı “-18” bir okuyucu kitlesine hitaben yazmış. Daha rahat anlayabilmeleri, hızlı okuyabilmeleri için bayağı çabalamış ve başarmışta. Okuyan hemen anlıyor, 400 sayfalık kitabı bir günde bitirenler oluyor. Çevirmene de burada çok büyük iş düşüyor, ki çevirmen Hüseyin Baran’da işini gayet iyi yapmış.

Sonuç olarak, Alacakaranlık gençliğe okumayı sevdiren, sıcak ve samimi bir aşk hikayesini anlatan sürükleyici bir roman. Kitapokuyoruz.Com!’da da en çok okunan ikinci kitap. Yorumlara da baktığınız da çok beğenildiğini göreceksiniz.(Okumamak için direnen ama bir gün mutlaka okuyacaklarını düşündüğüm Esar ve Wise dışında :)) Filmini de mutlaka izleyin. Kristen Stewart’ın büyüleyici güzelliği sizi (erkekleri) beni etkilediği gibi etkileyecek! Bundan eminim… :)

Ertuğrul Nehri

Don Kişot

2009-07-06T10:17:00.000-07:00

Don Kişot…

Çocukların birçoğu okumadıkları halde Don Kişot’un adını bilir. Kendi aralarındaki küçük kavgalarda Don Kişot’un naralarını kullanırlar. :)

Yazıyı yazmadan yaklaşık 3 ay önce iki ciltlik halini bitirdiğim ve bitmesine üzüldüğüm nadir kitaplardan birisi. Kitap okuma alışkanlığı kazandıran, akıcı, sade, muhteşem bir eser Don Kişot. Şu anda okuduğumuz romanın temellerini Cervantes 1605’te atmış bu eseriyle. Yeni çağı’ın gerçek anlamda ilk “bestseller”’ı. Şövalye öykülerinin komik bir birleşimi olarak tasarlanan “Don Kişot”, bu serüvenleri okumaktan artık delirme noktasına gelmiş yaşlı şövalye olan “Don Kişot”un, çelimsiz güçsüz, sakat atı “Rosinante” ve gerçekliğe bağlı uşağı Sanço Panza ile birlikte geçirdiği serüvenleri gerçekçi, akıcı, komik bir dille anlatıyor. Renkli,akıcı ve anlaşılır bir dille yazılan eser, her yaştan okuyana farklı bir bakış açısı kazandırıyor. Küçük yaşta okuyan gülüyor, orta yaşta okuyan düşünüyor, ileri yaşta okuyan ise Don Kişot’un haline ağlıyor…

Don Kişot tarihte bilinen ilk roman özelliğini taşıyor. Bu özelliği de okurları Don Kişot’a çekiyor. Yayımlandığından bu yana tam 39 dile çevrilmiş. Hala baskıları yenileniyor, Eğitim Bakanlıkları Don Kişot’u öğrencilere okumaları için tavsiye ediyor. Yayınevleri Don Kişot’un orijinal çevirisi için kapı kapı çevirmen arıyor…

Don Kişot yani Senyör Keseda(Alanso) şövalye hikayeleri okuya okuya şövalyelerle kafayı tırlatmış çok tatlı bir adam. Fakirlere yardım eden kapısına gelenleri geri çevirmeyen bir adam. Hayatını şövalye hikayelerine göre yönlendiren, Sanço Panzo ile olan yolculuğunu bu hikayelere göre yapan sadık bir şövalye.

Sanço Panza ise saflık ve dürüstlük timsali olarak halkın kendini özdeşleştireceği türden bir sembol. İyi niyetli, dürüst, parasının hesabını bilen ve gerçekçi. Bir ada valiliği onun ve karısının hayal dünyalarındaki baş unsur. Don Kişot Sanço Panza’yı fethettiği bir adaya kendisini vali olarak atayacağını söyleyerek kandırıyor. Ve ikilinin maceraları başlıyor. Maceraları anlatmak yerine yazının sonunda Don Kişot’un Sanço Panza’ya verdiği öğütleri yazacağım.

Don Kişot’un bir de deliler gibi aşık olduğu Dülsinea’sı var. Dediğim gibi Don Kişot hayatını Şövalye romanlarına göre şekillendiren bir adam. Romanlarda her şövalyenin yanında bir adamı olur ve her şövalyenin mutlaka bir sevdiği vardır. İşte Dülsinea’da Don Kişot’un kafasından uydurduğu bir kadın.

Yazarların çoğunun en iyi kurguya sahip kitap dedikleri Don Kişot’un yazarı Miguel De Cervantes 1575’te Osmanlı ile yapılan bir savaşta bir elini kaybetmiş ve Osmanlılar’da yaklaşık 4 yıl esir kalmış. 4 yıl boyunca Osmanlı hizmetine çalışan Cervantes’in İslam ve Osmanlı kültüründen çok etkilendiği söyleniyor. Don Kişot’ta bir çok yerde Araplardan bahseder. Cervantes Araplar için pek İspanyol’un demediği “çok iyi insanlar” ifadesini kullanır ve kendi papazlarından daha çok sevdiğini söyler. Cervantes'in kitapta kullandığı bir hikaye bu düşünceyi İslamiyet'te de gördüğünü ortaya koyuyor: Hikayenin bir yerinde Sanço Panza Hristiyan bir Hacı grubuna rastlıyor. Bu Hristiyan Hacılar son derece yobaz ve çirkef insanlar olarak anlatılıyor, ama bu hacılar arasında kılık değiştirmiş bir Arap var. Bu Arap Sanço Panza'nın eski komşusu olduğu için birbirlerini tanıyorlar. Arap, Müslüman olduğunu başına bir tehlike gelmesin diye gizliyor(!). Terketmek zorunda kaldığı evine dönüp sakladığı altınlarını geri alcağını söylüyor. Arap amacına ulaşana kadar Hristiyan gibi görünmeyi tercih etmektedir. Sanço Panza Arab'ın bu niyetini öğrenince "sende mi?" diyerek hayretini açıkça ortaya koyuyor.

Don Kişot’un Sanço Panza’ya Vali olmadan önceki Öğütleri:

Sevgili Sanço bilmiş ol ki devlet yönetimi fırtınalı bir denizde yolculuk etmeye benzer. Burada vali, ötede emanete ihanet etmiş bir hain muamelesi görmek istemiyorsan söyleyeceklerimi can kulağıyla dinle, zira bu sözlerim bir pusula gibi sana yol gösterecek.

Sevgili Sanço bilmiş ol ki merhamet eden merhamet bulur, sükût eden selamete erer, hayır söyleyen kar eder, kötü konuşan günahkâr olur, diline hâkim olmayan pişman olur.

Her idareciyi bekleyen üç tehlike vardır; para, kadın ve içki. Parayı seven adama maaşı az gelir; önce hediye kabul ederek işe başlar sonra rüşvet gelir. Kadınların gözyaşları seni aldatmasın. İçki insanı sarhoş eder, sarhoş adam ise devlet sırlarını açığa vurur.

Kanunlara gelince; az fakat tatbik edebileceğin kadar kanun çıkar. Tatbik edemedikten sonra en sert kanunlar bile bir işe yaramaz. Ne pahasına olursa olsun adaletten ayrılma; zenginin serveti fakirin sefaleti gözünü bağlamasın, haklı kimse güçlü o olsun. Suçluya hak ettiği cezadan fazlasını yükleyip kanunun pençesi altında ezme. Sadece delillere göre hareket et. Sakın sinirliyken karar verme. Hep bağışlayıcı ol.

Gece gündüz sık sık halkın içine karış. Çarşıyı, pazarı, okulu, hapishaneyi ve devlet dairelerini dolaş. Buralarda görülmen, herkesin kendisine çeki düzen vermesine sebep olacaktır. Meyhaneciye, kumarcıya, tefeciye, fahişeye, stokçuya göz açtırma.

Sevgili Sanço; kimsesiz yaşlıları, fakiri, yetimi,dul kadını gözet ve zekâsı yerinde olanlara iş bul, elinden iş gelmeyenleri de maaşa bağla.

Görgüsüz ve kaba insanlar gibi davranma.

Sonuç olarak;

Tüm zamanların en iyi kurgu romanı olan bu muhteşem eseri kesinlikle tavsiye ediyorum.(Okumayan çok azdır zaten. :)) Yorumlarınızı bekliyorum.

HOŞÇAKALIN…

Ertuğrul Nehri

The Secret Hakkında

2009-07-04T04:16:00.000-07:00

THE SECRET

Rhonda Byrne’in keşfettiği sırrını dünyaya yaymak için büyük emek verdiği kitap. Ana Haber Bültenlerine bile reklamını yaptıran tüm dünyaya yayılan The Secret, 2007 yılında Türkiye Yayıncılar Birliğinin verilerine göre en çok satan kitap oldu.

Ama…

Çok satmasına rağmen kitap sitelerinde The Secret sayfasındaki yorumlara baktığınızda; Her dokuz üyeden biri kitabı beğendiğini söylüyor. Bu vahim bir durum. Çok satmasına rağmen hiç beğenilmeyen bir kitap var ortada. Burada reklamın gücünü bir kez daha görüyoruz.

Bana sorarsanız…

The Secret kitabı muhteşem bir baskı kalitesiyle yayıma sürülmüş. Okurken dergi okuyormuş gibi oluyorsunuz.

Kitaba gelince; Yaklaşık yirmi kişinin küçük demeçleri bulunuyor kitapta. İnsanları etkilemeyi başaran bir kitap. Kitaba küçük yazılar yazanlardan biri de W.Clement Stone… Bakın 95. sayfadaki sözünde ne diyor...

“Aklın düşünebildiği her şey…kazanılabilir.”

Bu çok büyük bir vaad. Düşünsenize düşündüğünüz her şeyin elinizde olduğunu. İşte Mrs. Byrne bunu yapabileceğinizi söylüyor. Kitabın çok satmasının sebebide bu. Başkanlığa hazırlanan bir aday ne kadar güçlü vaad verirse o kadar çok oy alır. The Secret, konusuyla çok satmayı başarıyor.

Byrne, sırrın düşünmekten geçtiğini söylüyor. Neye odaklanırsanız onu çekersiniz. Bu zaten bilinen bir gerçek. Psikoloğunuza gittiğinizde “Her zaman iyi düşünün, kötü şeyler düşünmeyin, kendinizi iyi hissetmeye çalışın. Beni ne mutlu eder? Diye kendinize sorun ve harekete geçin…” demiyor mu? Bunlar için bir yasa bulmaya ne gerek var?

Ayrıca, kitap kesinlikle dinimiz İslam’a aykırı görüşlü bir kitap. Allah kullarının isteklerini; yalnızca kendisinden, dua vasıtasıyla istemelerini söyler. Ama The Secret’ta her şey Evren’den isteniyor. Evren de Allah’ın insanoğlu için yarattığı şeylerden biri değil mi?

Rhonda Byrne belli ki çok iyimser bir insan. Kendisine göre yüzyıllardır bu sırrı bilipte zengin olanlar, ünlü olanlar var.(Graham Bell gibi) Ama Rhonda Byrne bunların arasında en iyilerinden ki bu sırrı dünyaya yaymış. Acaba neden?

Sonuç olarak;

Hayattan bezmiş, hayata karşı olumsuz bakan insanlar için bir nebze olsun etki edebilir. Ama hayata tutunmuş akıllı insanlar için hiçbir etki yapmayacaktır. Bu kitabı okurken reklamın gücünü göreceksiniz.

HOŞÇAKALIN…
Ertuğrul NEHRİ

Simyacı Hakkında

2009-06-06T06:40:00.000-07:00

Paulo Coelho'nun en çok bilinen en çok okunan kitabı Simyacı'yı bu yazıyı yazmadan bir kaç dakika önce bitirdim. Babamın tavsiyesiyle okudum ve bende baba olduğumda oğluma tavsiye edeceğim. :)

Coelho; Simyacı'yı yazarken Mevlana Mesnevisindeki küçük bir hikayeden esinlenmiş ve ortaya muhteşem bir klasik çıkarmış. Okurken Santiago gibi bir çoban olmak istiyorsunuz. Simyacı Endülüs'ten(Bugünkü İspanya) Mısır Piramitlerine hazinesine ulaşmak için giden Santiago'nun zevkli heyecanlı ve felsefi öyküsü. Kitaba başlıyorsunuz ve bitirdiğinizde başladığınız yere geri dönüyorsunuz. İnsanı büyülüyor. Anlatımda çok akıcı. Bir saatte bitebilecek sürükleyici bir roman.

Kitaptaki tek kusur çeviri hataları sanırım. Örneğin Santiago'nun Afrika'ya gelişini ve Santiago'nun Afrikayla ilgili izlenimlerini aktarıyor bize Coelho:
"... Birkaç saat içindeel ele tutuşarak dolaşan erkekler, yüzleri peçeli kadınlar, yüksek kulelerin tepesine çıkıp şarkı söyleyen din adamları, bunların çevresinde de diz çöküp alınlarını yere vuran insanlar görmüştü..."

Burada yüksek kuleler dediği yer bildiğimiz caminin minareleri. Ama Özdemir İnce burayı kule olarak çevirmiş. Ayrıca şarkı dediği de "Ezan". Bu çeviri hataları kitabın kalitesini düşürmüyor olsada, müslümanları kızdırabilir.

Simyacı okuduğum kitaplar arasında beni çok etkileyenlerinden. Kesinlikle tavsiye ederim. Piyasa fiyatı 12,50 TL.(Rahmi Abi'de sadece 5TL.:))

HOŞÇAKALIN...
Ertuğrul Nehri

Yuva

2009-06-05T23:50:00.000-07:00

İlk yazımda NTV'nin günlerce reklamını yaptığı Yuva'yı konu almak istedim. Bende bu belgeseli bir haftadır bekliyordum. Yönetmenliğini Yann Arthus-Bertand yapıyor. 90 Ülke ile aynı anda gösterime girmiş ve ücretsiz. Çekimleri 3 yıl sürmüş. Yani çok büyük emek sarfedilmiş.

Belgeselin resmi sitesi: " www.home-2009.com " Sitede belgeseli ücretsiz izleyebilir belgeselle ilgili birçok bilgiye ulaşabilirsiniz. (Site İngilizcedir.)

İşte Yuva belgeselini izlerken aldığım kısa notlar...(Eminim işinize yarayacaktır.):

"-Yağmurlar yağdı ve okyanuslar tuzlandı...(Denizler neden tuzludur sorusuna verebileceğiniz en kısa ve öz yanıt..:))
-Atmosferi zehirleyen Karbon(C)'a ne oldu? Hiçbirşey... Sadece yeryüzüne hapsoldu.
-Ağaçların oluşması 4 milyar yılda gerçekleşiyor...
-Dünya bir mucize. Yaşamsa hala sırrı çözülemeyen bir gizem...
-Doğada gereksiz ya da zararlı yoktur. Terazi daima dengededir.
-Yeryüzünde her 4 kişiden biri 6bin yıl önceki imkanlarla yaşıyor. Bu rakam 1,5milyar insan demek.
-Tarım insanoğlunun yaptığı ilk büyük devrimdir.
-Dünya nüfusu 1950'den bu yana tam 3 kat arttı.
-Afrikanın şu anda petrol bakımından en zengin ülkesi NİJERYA. Ama halkın %70'i yoksul.
-GRÖNLAND buzulu erirse deniz seviyesi 7 metre yükselecek. Bu rakam Avrupanın yarısının sular altında kalacağını gösteriyor.
-Bir günde 5000 insan kirli içme suyu yüzünden ölüyor. Bir milyar insan temiz içme suyuna ulaşamıyor.
-Önemli olanlar kaybedilenler değil, geride kalanlar.
-Bir sonraki sahneyi yazmak bizim elimizde hep birlikte..."
Notlarım bu kadar. Belgeseli izlemeden önce, NTV'de belgesel için bir tanıtım standı kurulmuştu. İzleyenlerin çoğu "Diğer yeryüzü belgeselleri gibi felaket tellallığı yamayan gerçek bir belgesel." Diyorlardı. Ama bu belgeseli izlerken de korkmamak elde değil. Açıkçası beklentilerimi tamamen karşılamadı. Ama yine belirteyim ki; Belgesel için çok büyük emek sarf edilmiş. İzlemeye değer...
HOŞÇAKALIN...
Ertuğrul NEHRİ